Kodeks karny skarbowy w praktyce. Zagadnienia wybrane

Informacje na temat Kodeks karny skarbowy w praktyce. Zagadnienia wybrane

Autorzy: Mariusz Charkiewicz, Damian Smutek

„W poszczególnych częściach opracowania Kodeksu karnego skarbowego można zauważyć duże zróżnicowanie prezentowanych treści. W opracowaniu wyjaśniane są podstawowe instytucje kodeksu karnego skarbowego i to zarówno te, które nie budzą żadnych wątpliwości, jak i te kontrowersyjne. Zwrócić należy uwagę na prezentację wybranych orzeczeń Sądu Najwyższego. To jest dobry pomysł powiązania treści teoretycznych z praktyką wymiaru sprawiedliwości. Materia poruszana w recenzowanym opracowaniu jest na tyle istotna, iż uzasadnia jej opublikowanie jako pomoc dydaktyczną. Trochę inne spojrzenie na omawianą problematykę może podnieść atrakcyjność tej publikacji i przyczynić się do podjęcia dyskusji na niektóre poruszane w niej problemy”.

prof. dr hab. Marek Bojarski, Uniwersytet Wrocławski

„Wybór tematu uznaję za trafny. Kodeks karny skarbowy w praktyce, w szczególności w zakresie czynów skierowanych przeciwko obowiązkom podatkowym, okazał się być bardzo ważnym aktem prawnym w naszej aktualnej rzeczywistości. Stąd też każde dzieło, które podejmuje wysiłek omówienia złożoności odpowiedzialności karnoskarbowej, należy uznać za potrzebne. Praca ma bardzo czytelny i szczegółowy plan rozważań. (…) wybrane przez Autorów problemy, są kluczowe dla zrozumienia zarówno istoty odpowiedzialności karno-skarbowej, jak dla zrozumienia odmienności KKS w stosunku do Kodeksu karnego czy też Kodeksu wykroczeń. Dzieło uznaję za wartościowe i rzeczowe (…)”.

dr hab. prof. UMK Tomasz Oczkowski

„Prawo karne skarbowe jest bowiem dziedziną w mojej ocenie bardzo trudną, a to ze względu na to, że penalizuje naruszenia przepisów w dziedzinie skarbowości, tj. podatków, ceł, dewiz oraz gier hazardowych. Powoduje to, że osoby poruszające się w tej dziedzinie, zarówno teoretycy, jak i praktycy, muszą mieć pogłębioną wiedzę z jednej strony w zagadnieniach prawnokarnych, a z drugiej prawnofinansowych. Recenzowana praca została przygotowana niewątpliwie przez osoby osadzone zarówno w praktyce, jak i teorii, zajmujące się tymi gałęziami prawa, co stanowi istotny walor opracowania. Pracę uważam za cenną i wartościową (…)”.

dr Zbigniew Wardak

Spis treści

Wstęp

Rozdział 1. Zagadnienia materialnego prawa karnego skarbowego

1.1. Uwagi wstępne

1.2. Prawo karne skarbowe – pojęcie, kryterium wyodrębnienia

1.3. Źródła prawa karnego skarbowego

1.4. Funkcje materialnego prawa karnego skarbowego

1.5. Szczególne cechy prawa karnego skarbowego

Rozdział 2. Podstawowe zasady odpowiedzialności karnej za przestępstwa skarbowe oraz wykroczenia skarbowe

2.1. Uwagi wstępne

2.2. Warunki odpowiedzialności za popełnienie przestępstwa oraz wykroczenia skarbowego

2.3. Zasady odpowiedzialności sprawcy przestępstwa bądź wykroczenia skarbowego

2.4. Struktura przestępstwa skarbowego i wykroczenia skarbowego

2.5. Ustawowe znamiona czynu zabronionego

2.6. Podział przestępstw oraz wykroczeń skarbowych ze względu na podmiot

2.7. Dwupodział czynów zabronionych

2.7.1. Dwupodział czynów zabronionych w prawie karnym skarbowym

2.7.2. Podział czynów zabronionych na przestępstwa skarbowe oraz wykroczenia skarbowe

2.7.3. Charakter odpowiedzialności oraz autonomia ustawy Kodeks karny skarbowy

Rozdział 3. Obowiązywanie Kodeksu karnego skarbowego pod względem czasu i miejsca

3.1. Uwagi wstępne

3.2. Czas popełnienia czynu zabronionego – art. 2 k.k.s.

3.2.1. Czas popełnienia czynu zabronionego w kontekście działania lub zaniechania działania sprawcy czynu zabronionego

3.2.2. Znaczenie właściwego określenia czasu popełnienia czynu zabronionego

3.2.3. Zasada lex retro non agit

3.2.4. Kolizja ustaw do momentu uprawomocnienia się wyroku

3.3. Miejsce popełnienia czynu zabronionego – art. 3 k.k.s.

3.3.1. Zasada wielomiejscowości – art. 3 § 1 k.k.s.

3.3.2. Zasada terytorialności na gruncie Kodeksu karnego skarbowego

3.3.3. Określenie miejsca popełnienia czynu zabronionego bezskutkowego oraz skutkowego

3.3.4. Możliwość pociągnięcia sprawcy czynu zabronionego na terytorium RP oraz poza jego granicami

Rozdział 4. Strona podmiotowa czynu zabronionego – art. 4 k.k.s.

4.1. Uwagi wstępne

4.2. Wymogi dotyczące strony podmiotowej

4.3. Charakterystyka umyślnej strony podmiotowej

4.4. Charakterystyka nieumyślnej strony podmiotowej

4.5. Przesłanki przypisania winy

Rozdział 5. Obowiązywanie k.k.s. pod względem osób – art. 5 k.k.s.

5.1. Uwagi wstępne

5.2. Wiek sprawcy przestępstwa oraz wykroczenia skarbowego

5.3. Zdolność podmiotu do ponoszenia odpowiedzialności karnej skarbowej

Rozdział 6. Czyn na gruncie prawa karnego skarbowego

6.1. Uwagi wstępne

6.2. Jedność czynu – art. 6 k.k.s.

6.3. Konstrukcja czynu ciągłego

Rozdział 7. Zbieg przepisów na gruncie prawa karnego skarbowego

7.1. Uwagi wstępne

7.2. Jedność i wielość czynów zabronionych na gruncie Kodeksu karnego skarbowego

7.3. Konstrukcja jedności czynu

7.4. Konstrukcja wielości czynu

7.5. Idealny zbieg czynów zabronionych – pojęcie, skutki zastosowania instytucji

7.6. Reguły wyłączania wielości ocen prawnych

Rozdział 8. Formy zjawiskowe czynu karalnego. Sprawstwo indywidualne, współsprawstwo, sprawstwo kierownicze, sprawstwo polecające – art. 9 k.k.s.

8.1. Uwagi wstępne

8.2. Formy sprawstwa przewidziane w Kodeksie karnym skarbowym – art. 9 § 1

8.2.1. Sprawstwo pojedyncze i współsprawstwo

8.2.2. Sprawstwo równoległe

8.2.3. Sprawstwo kierownicze

8.2.4. Sprawstwo polecające oraz odpowiedzialność sprawcy działającego na polecenie

8.3. Odpowiedzialność karna skarbowa odpowiedzialnością osobistą rzeczywistych sprawców

Rozdział 9. Okoliczności wyłączające bezprawność czynu

9.1. Uwagi wstępne

9.2. Okoliczności wyłączające bezprawność

Rozdział 10. Okoliczności wyłączające lub umniejszające winę sprawcy przestępstwa lub wykroczenia skarbowego

10.1. Uwagi wstępne

10.2. Błąd i jego postacie na gruncie Kodeksu karnego skarbowego

10.3. Niepoczytalność sprawcy przestępstwa lub wykroczenia skarbowego

10.4. Stan poczytalności w znacznym stopniu ograniczonej – art. 11 § 2 k.k.s.

10.5. Stan nietrzeźwości – art. 11 § 4 k.k.s.

Rozdział 11. Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności

11.1. Uwagi wstępne

11.2. Przesłanki pozytywne dobrowolnego poddania się odpowiedzialności

11.3. Przesłanki negatywne dobrowolnego poddania się odpowiedzialności

11.4. Negocjacje w zakresie dobrowolnego poddania się odpowiedzialności

11.5. Cofnięcie wniosku

11.6. Braki formalne

Rozdział 12. Odstąpienie od wymierzenia kary i środka karnego – art. 19 k.k.s.

12.1. Uwagi wstępne

12.2. Odstąpienie od wymierzenia kary – warianty

12.3. Odstąpienie od wymierzenia kary lub środka karnego – przesłanki

12.4. Sytuacje uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary

12.5. Postacie odstąpienia od wymierzenia kary lub środka karnego

12.6. Ograniczenie orzeczenia kary wobec nieobecnych

Rozdział 13. Przestępstwa skarbowe

13.1. Uwagi wstępne

13.2. Odpowiednie stosowanie niektórych przepisów części ogólnej Kodeksu karnego do przestępstw skarbowych

Rozdział 14. Formy stadialne przestępstw skarbowych – formy niesprawcze

14.1. Uwagi wstępne

14.2. Usiłowanie

14.3. Karalność usiłowania przestępstw skarbowych

14.4. Typy niesprawcze przestępstwa skarbowego

14.5. Podżeganie

14.6. Karalność podżegania

14.7. Prowokacja

14.8. Wyłączenie przesłanek modyfikacji kar

14.9. Pomocnictwo

Rozdział 15. Kary, środki karne, środki zabezpieczające nakładane na sprawcę przestępstwa skarbowego

15.1. Uwagi wstępne

15.2. Rodzaje kar, środków karnych i zabezpieczających nakładanych na sprawcę przestępstwa skarbowego

15.2.1. Kary grożące sprawcom przestępstw skarbowych (art. 22 § 1 pkt 1–3)

15.2.2. Środki karne grożące sprawcom przestępstw skarbowych (art. 22 § 2 pkt 1–8)

15.2.3. Środki zabezpieczające grożące sprawcom przestępstw skarbowych (art. 22 § 2 pkt 1–8)

15.3. Kary i środki karne stosowane wobec żołnierzy

15.4. Porównanie kar, środków karnych oraz środków zabezpieczających na gruncie k.k.s. i k.k.

Rozdział 16. Odpowiedzialność posiłkowa za przestępstwo skarbowe

16.1. Uwagi wstępne

16.2. Cel stosowania

16.3. Cechy odpowiedzialności posiłkowej

16.4. Zakres odpowiedzialności podmiotu odpowiedzialnego posiłkowo

16.5. Różnice pomiędzy podmiotem pociągniętym do odpowiedzialności posiłkowej a podmiotem odpowiadającym posiłkowo

16.6. Podmioty odpowiedzialne posiłkowo

16.7. Przesłanki odpowiedzialności posiłkowej

16.8. Instytucja odpowiedzialności za zwrot korzyści majątkowej pochodzącej z przestępstwa skarbowego

Rozdział 17. Środki karne – zagadnienia wstępne

17.1. Uwagi wstępne

17.2. Podział środków karnych

17.3. Typowe sytuacje samoistnego i niesamoistnego orzekania środków karnych za przestępstwa skarbowe

17.4. Odstąpienie od wymierzenia środków karnych z art. 22 § 2 pkt 2–6 k.k.s. za przestępstwa skarbowe

Rozdział 18. Charakterystyka środków karnych

18.1. Uwagi wstępne

18.2. Przepadek przedmiotów – wstęp

18.3. Wielopostaciowość przepadku przedmiotów

18.4. Samoistność środka karnego przepadku przedmiotów

18.5. Zakres przepadku przedmiotów ze względu na własność

18.6. Przepadek przedmiotów – przesłanki negatywne

18.7. Regulacja przepadku przedmiotów w kontekście art. 31 § 5 i 6 k.k.s.

18.8. Charakter prawny ściągnięcia równowartości pieniężnej przepadku przedmiotów

18.8.1. Przesłanki zastosowania instytucji ściągnięcia równowartości pieniężnej przepadku przedmiotów

18.8.2. Przesłanki negatywne

18.9. Przepadek korzyści majątkowej i ściągnięcie równowartości przepadku korzyści majątkowej

18.10. Ułatwienie dowodowe – domniemanie uzyskania korzyści majątkowej – art. 33 § 2 k.k.s.

18.11. Przesłanki obalenia domniemania prawnego – art. 33 § 2 k.k.s.

18.12. Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, zakaz wykonywania określonego zawodu, zakaz zajmowania określonego stanowiska

18.13. Zakaz prowadzenia działalności – przesłanki

18.14. Zakaz zajmowania określonego stanowiska i zakaz wykonywania zawodu – przesłanki

18.15. Pozbawienie praw publicznych oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości

18.16. Podanie wyroku do publicznej wiadomości – przesłanki

Rozdział 19. Środki karne związane z poddaniem sprawcy próbie za przestępstwa skarbowe

19.1. Uwagi wstępne

19.1.1. Warunkowe umorzenie postępowania karnego

19.1.2. Warunkowe umorzenie postępowania karnego – przesłanki

19.1.3. Dozór przy środku karnym warunkowym umorzeniu

19.1.4. Warunkowe umorzenie postępowania – obowiązki – art. 72 § 1 k.k. w zw. z art. 20 § 2 k.k.s.

19.1.5. Podjęcie warunkowo umorzonego postępowania karnego

19.2. Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności – przesłanki

19.2.1. Obowiązki, jakie może nałożyć sąd w przypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary

19.2.2. Dozór przy środku karnym – warunkowym zawieszeniu wykonania kary

19.2.3. Warunkowe zawieszenie wykonania kary – okres próby

19.2.4. Przesłanki uzasadniające zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary

19.3. Warunkowe zwolnienie – przesłanki: art. 77 § 1 k.k. w zw. z art. 20 § 2 k.k.s.

19.3.1. Warunkowe zwolnienie – minimalny okres odbycia kary

19.3.2. Warunkowe zwolnienie – okres próby

Rozdział 20. Środki zabezpieczające

20.1. Uwagi wstępne

20.2. Dopuszczalność kumulacji środków zabezpieczających, czas ich zastosowania oraz kategoria sprawców, względem których można je zastosować

20.3. Ponowne orzeczenie środka zabezpieczającego w przypadku wcześniejszego jego uchylenia – przesłanki

20.4. Obowiązki przy środku zabezpieczającym elektronicznej kontroli miejsca pobytu oraz terapii uzależnień

20.5. Przesłanki orzeczenia środka zabezpieczającego pobytu w zakładzie psychiatrycznym

20.6. Przesłanki orzekania przepadku przedmiotów jako środka zabezpieczającego

Rozdział 21. Wykroczenia skarbowe

21.1. Uwagi wstępne

21.2. Reguła bezwzględnej autonomiczności k.k.s. względem kodeksu wykroczeń – przepisy k.k.s. kształtujące wykroczenia skarbowe (przepisy wspólne dla przestępstw i wykroczeń skarbowych, przepisy dotyczące tylko wykroczeń skarbowych)

21.3. Zakres regulacji normatywnej rozdziału 4 k.k.s.

21.4. Zakres odpowiedniego stosowania niektórych przepisów rozdziału 3 k.k.s. do wykroczeń skarbowych

21.5. Karalność form stadialnych i form niesprawczych za wykroczenia skarbowe

21.6. Zakres stosowania instytucji zaniechania ukarania sprawcy z rozdziału 2 k.k.s. do wykroczeń skarbowych

21.7. Katalog kar, środków karnych, środków zabezpieczających za wykroczenia skarbowe

21.8. Ogólne kodeksowe granice kary grzywny określonej kwotowo za wykroczenie skarbowe

21.9. Rzeczywiste granice kary grzywny określonej kwotowo za wykroczenie skarbowe przy uwzględnieniu realnego zbiegu wykroczeń skarbowych

21.10. Okresy zatarcia wykroczeń skarbowych

Rozdział 22. Postępowanie mandatowe

22.1. Uwagi wstępne

22.2. Przesłanki zastosowania postępowania mandatowego na gruncie Kodeksu karnego skarbowego

22.3. Rodzaje mandatów

22.4. Prawomocność mandatu karnego na gruncie Kodeksu karnego skarbowego

22.5. Przesłanki uchylenia mandatu karnego na gruncie Kodeksu karnego skarbowego (podobieństwa i różnice w stosunku do postępowania mandatowego uregulowanego w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia)

22.6. Skutki uchylenia mandatu karnego

Rozdział 23. Postępowanie w stosunku do nieobecnych

23.1. Uwagi wstępne

23.2. Zakres zastosowania postępowania w stosunku do nieobecnych – art. 173 § 1 i 3 k.k.s.

23.3. Przesłanki zastosowania postępowania w stosunku do nieobecnych – art. 173 k.k.s.

23.4. Postanowienie o zastosowaniu postępowania w stosunku do nieobecnych – art. 175 k.k.s.

23.5. Wniosek o wyznaczenie rozprawy – art. 177 k.k.s.

Rozdział 24. Prawo karne skarbowe wykonawcze – wybrane zagadnienia

24.1. Uwagi wstępne

24.2. Stosowanie odpowiednio przepisów Kodeksu karnego wykonawczego do Kodeksu karnego skarbowego

24.3. Wykonywanie kar i środków karnych

Podsumowanie

Bibliografia